Jak liczą się liczby

Co liczy się jako wydatek

Ta strona zbiera zasady: które pieniądze wchodzą do sum, a które Where Money celowo pomija. Przeczytaj ją, zanim zaufasz tym liczbom.

Przelewy między własnymi kontami#

Przelew 2 000 zł na własne oszczędności nie jest wydatkiem, a po drugiej stronie nie jest wpływem. Te same pieniądze widać w dwóch plikach: raz na wyciągu konta, z którego wyszły, raz na wyciągu tego, na które weszły. Gdyby wchodziły do sum, jeden przelew podniósłby w tym miesiącu i wydatki, i wpływy.

Dlatego wiersze z Przelewu wewnętrznego i z każdej innej kategorii rodzaju przelew nie wchodzą do żadnej sumy — nigdzie, w żadnym widoku. Nie ma też przełącznika, który by to odkręcił. Pod zakładkami Przeglądu zawsze widnieje dopisek bez przelewów wewnętrznych — nawet gdy nie włączysz żadnego innego filtra.

Kategorię takie wiersze dostają same. Jeśli konto ma numer i oznaczysz je jako własne, aplikacja sama dopisuje mu regułę i sama jej potem pilnuje — to jedna z reguł zarządzanych. Gdy ten numer stoi w wierszu jako konto kontrahenta, wiersz dostaje Przelew wewnętrzny.

Nie zadziała to w jednym przypadku: gdy w eksporcie nie ma kolumny z numerem konta kontrahenta, jak w pliku z Revoluta. Where Money nie ma wtedy na czym się oprzeć, więc taki wiersz zostaje bez kategorii. Kategorii na wyczucie nikt tu nie wpisze — wiersz czeka widoczny, aż przypiszesz mu ją samodzielnie.

Przelewy na konto wspólne#

Pieniądze wysłane na wspólne konto wyszły z tego budżetu, więc liczą się jako wydatek i trafiają do kategorii Konto wspólne.

Decyduje o tym rodzaj konta, a ten zmienisz na zakładce Konta w każdej chwili. Po zmianie stare wiersze same przechodzą na właściwą stronę i niczego nie importujesz od nowa.

Wpłaty na inwestycje#

Pieniądze przelane do biura maklerskiego wyszły z konta, więc kategorie rodzaju inwestycja liczą się normalnie, tak jak każdy inny wydatek.

Wystarczy jednak jedna duża wpłata, żeby każdy inny miesiąc wyglądał przy niej na wyjątkowo oszczędny. Dlatego na Przeglądzie stoi przełącznik Pomiń inwestycje. Domyślnie jest wyłączony: dopóki go nie włączysz, inwestycje liczą się jak każdy inny wydatek. Gdy go włączysz, pod zakładkami dochodzi dopisek bez inwestycji, więc i po tygodniu wiadomo, na co patrzysz.

Wiersze bez kategorii#

Brak kategorii to na wykresie osobna pozycja: ani dziura, ani zbiorczy worek „pozostałe”. Wiersz, któremu żadna reguła nie przypisała kategorii, zostaje w sumach. Gdyby takie wiersze po cichu wypadały, na wykresie brakowałoby jednej piątej wydatków i nikt by się nie połapał.

Bez kategorii ma więc swój kawałek słupka, swoją linię w legendzie i swoje przejście do transakcji. Ten kawałek jest złoty, bo złotego koloru nie dostanie żadna prawdziwa kategoria. W nagłówku widzisz, jaka to część okresu, więc od razu wiesz, ile jeszcze zostało do przypisania.

Waluty nie sumują się ze sobą#

Każda transakcja leży w bazie w złotówkach, przeliczona w chwili importu — po kursie opisanym na stronie Waluty.

Gdy na kontach naprawdę siedzą dwie waluty naraz, Przegląd pokazuje jedną, a do drugiej daje przycisk pokaż EUR. Przełączasz się między nimi i masz dwie osobne sumy: jedną w złotówkach, drugą w euro. Żadna z tych sum nie skleja obu walut w jedną liczbę i żadna waluta nie znika Ci z oczu.

Wydatek, Netto i Wpływ#

Ten sam miesiąc da się policzyć na trzy sposoby i to Ty wybierasz, na który patrzysz.

Wydatki — tylko to, co wyszło. Zwrot nie odejmuje się od wydatku, który cofa, więc zdanie „na prezenty poszło 300 zł” zostaje prawdziwe.
Wpływy — tylko to, co weszło.
Netto — wyszło minus wróciło.

Przykład. Kupujesz prezent za 300 zł, a troje znajomych dorzuca się i oddaje Ci 200 zł. Wydatki za ten miesiąc mówią 300 zł, Wpływy 200 zł, a Netto 100 zł — bo tyle prezent kosztował Ciebie.

Każdy z tych trzech odczytów jest poprawny, a który jest potrzebny, zależy od pytania, jakie sobie zadajesz. Dlatego aplikacja nie wybiera za Ciebie, tylko daje przełącznik. Poniżej zera zejść może tylko Netto.

Kategorie główne i podkategorie#

Podkategorie pokazują każdą kategorię z osobna, a Kategorie główne zwijają je do kategorii nadrzędnej: Paliwo i Ubezpieczenie liczą się wtedy jako Samochód.

Przełącznik przestawia naraz słupek, legendę i panele pod nimi. Dzięki temu liczba odczytana z legendy jest tą samą liczbą, którą porównuje panel niżej. Szczegóły są pod spodem: klikasz zwinięty wiersz i rozwija się cała jego zawartość, razem z podkategoriami.

Pod jaką datą trafia wiersz#

Transakcja ma w bazie jedną datę: tę, pod którą pieniądze się ruszyły. To data transakcji, czyli dzień, w którym płacisz, a nie dzień, w którym bank kończy księgowanie. Kartą płacisz 31., bank księguje 1. — taki wiersz zostaje w starym miesiącu, bo w starym miesiącu pieniądze wyszły z konta.

Wyciągi zwykle mają obie kolumny, a odczyt bierze datę transakcji, kiedy plik ją ma. Datę księgowania bierze w dwóch przypadkach: gdy bank nie daje kolumny z datą transakcji albo gdy w danym wierszu ta kolumna jest pusta, a księgowanie coś ma.

Do bazy trafia tylko ta jedna kolumna, którą wskazuje układ. Druga nie trafia nigdzie. I tak nie widać jej na żadnym ekranie, a w mapowaniu zajmowałaby miejsce przy każdym imporcie.

Bank układa wyciąg zwykle po dacie księgowania, więc wiersz potrafi tu wpaść do innego miesiąca niż na wydruku z banku. Tak ma być. To nie jest błąd zaokrąglenia.

Ukryte konta#

Ukryj konto, a zniknie z list wyboru przy imporcie, w filtrach i w Przeglądzie. Z żadnej sumy nie zniknie — jego transakcje liczą się dokładnie tak samo jak wcześniej.

Czego aplikacja celowo nie robi#

Nie wylicza sald z importów. Kont oszczędnościowych nikt tu nie importuje, więc saldo policzone z takich plików mówiłoby raczej, które wyciągi trafiły do bazy, niż ile masz pieniędzy. Majątek liczy się osobno, z liczb, które wpisujesz ręcznie — zobacz Jak liczy się wartość netto. Te dwie strony bazy nigdy się nie stykają: żadna liczba z majątku nie wchodzi do sumy wydatków, a żadna zaimportowana transakcja nie rusza liczby w majątku.
Nie prognozuje i nie prowadzi budżetu. Nie ma tu limitów na miesiąc ani kopert, między które rozdziela się wypłatę z góry. Aplikacja mówi, gdzie poszły pieniądze, i nie ma zdania o tym, gdzie powinny pójść.
Nie łączy się z bankiem. Do bazy trafiają wyłącznie pliki, które pobierasz samodzielnie.

Gdy dwie liczby się nie zgadzają#

Zwykle stoi za tym jedna z czterech rzeczy. Masz włączony jakiś filtr — właśnie dlatego pod zakładkami zawsze widzisz, co jest włączone. Albo patrzysz na inne liczby, czyli na Wydatki zamiast Wpływów albo Netto. Albo masz inne grupowanie, czyli Podkategorie w jednym miejscu i Kategorie główne w drugim. Albo Pomiń inwestycje jest włączone tu, a wyłączone tam.

Jeśli liczba wciąż wygląda źle, kliknij ją. Każda liczba otwiera transakcje, z których powstała, a każda transakcja otwiera się dalej, aż do swojej oryginalnej linii z pliku CSV.